زوفا

446

 

 

خانواده: Lamiaceae

مشخصات: گیاهی شبه درختچه ای ، چند ساله، به ارتفاع تا حدود 60 تا 70 سانتی متر که به صورت کاشته شده و در برخی نواحی به صورت خوردو یافت می شود. ریزوم فیبری و کوتاه بوده و تنه به تعداد زیادی ساقه چوبی که به طرف راس علفی می شوند تقسیم شده است. برگ ها چرخه ای، کامل و سرنیزه ای، برگ های قاعده ای دمبرگ دار و برگ های بالایی فاقد دمبرگ هستند. گل ها درون سنبله های چرخه ای و برگ دار مجتمع شده اند که به طرف راس ساقه ها شکل می گیرند. کاسه گل کوچک، لوله ای و دارای 5 کاسبرگ و جام گل نیز لوله ای به رنگ آبی روشن یا بنفش است. میوه شامل چهار فندقه تخم مرغی شکل می باشد. زوفا پنج تا هفت سال عمر می‌کند.

پراکنش عمومی: اروپا

پراکنش در ایران: در برخی نقاط به صورت کاشته شده وجود دارد.

بخش های مورد استفاده: سرشاخه های گلدار

ترکیبات شیمیایی: اسانس، ترکیبات اتری، تانن، ساپونین، فیتواسترول

خواص درمانی: ضد سرفه ، آرامبخش، مقوی ، قاعده آور

اشکال دارویی: دمکرده، شربت، به صورت تقطیر شده

ملاحظات: مصرف کلیه ی فرآورده های این گیاه طی دوران بارداری ممنوع است. از زوفا اسانسی مایع و زردرنگ به میزان حدود 0.6 درصد حاصل می گردد که دارای رایحه ای رزینی است و در آروماتراپی به کار می رود. سرشاخه های گلدار گیاه یکی از اجزای دمنوش های معطر است.  مواد موثره این گیاه سبب افزایش فشار خون، هضم غذا، و همچنین کاهش تورم می‌شود. زوفا اگرچه کمی تلخ مزه است ولی به عنوان طعم دهنده مواد غذایی و همچنین در تهیه سس مورد استفاده قرار می‌گیرد. اسانس زوفا خاصیت ضد قارچی و باکتریایی دارد. این اسانس در صنایع کنسرو سازی، نوشابه سازی و همچنین در صنایع آرایشی و بهداشتی کاربرد فراوانی دارد. به علت نوش (شهد) فراوانی که در گل‌های این گیاه به وجود می‌آید در ردیف گیاهان مولد عسل قرار دارد. عسل حاصله از آن از کیفیت بسیار مطلوبی برخوردار است.

بدون تصویر