گلرنگ

 

34

خانواده: Compositae

مشخصات: گیاهی علفی با ریشه های متعدد و ساقه ی افراشته، منشعب و دارای رگه های برجسته طولی است. برگ ها تخم مرغی- سر نیزه ای، خاردار و دندانه ای یا به ندرت کامل بوده، بدون دمبرگ هستند و رگبرگ های زیادی در سطح خود دارند. کلاپرک ها دارای برگه های تخم مرغی و مستطیلی بوده، برگه های خارجی خاردار و داخلی ها نوک تیز هستند. گل ها به رنگ زرد گوگردی و میوه فندقه واژ – تخم مرغی 4 گوش می باشند. منشا این گیاه احتمالا آفریقا بوده در بیشتر دشت ها و نواحی گرم و خشک جهان کشت می شود. در اغلب باغ های اروپا به عنوان گیاه زینتی کاشته می شود. برداشت گیاه معمولا از تیرماه تا مردادماه طول می کشد.

پراکنش عمومی: منشا آن کاملا مشخص نیست، ولی در حال حاضر در بسیاری از مناطق همانند شرق مدیترانه، ایران، افغانستان، هند و کالیفرنیا به خاطر روغن آن کاشته می شود.

پراکنش در ایران: به صورت کاشته شده در بعضی نقاط ایران همانند آذربایجان، اصفهان، فارس و قزوین وجود دارد.

بخش های مورد استفاده: گل ها

ترکیبات شیمیایی: چربی، کربوهیدرات، آنزیم های انعقادی، سلولز، مواد رنگی، روغن های غیر اشباع

خواص درمانی: رنگ کنندگی، کاهنده کلسترول خون، تصفیه کننده

اشکال دارویی: روغن معمولی و خالص شده ، دم کرده

ملاحظات: این گیاه که زمانی بسیار مورد توجه و تقاضا بوده امروزه یکی از افزودنی های اصلی به مارگارین و روغن های خوراکی است. در گذشته از آن رنگ زرد محلول در آب  و همچنین رنگ قرمز محلول در الکل (کارمین گلرنگ) تهیه می شد. گل های گیاه گاهی به جای کلاله های بسیار گرانتر گیاه زعفران مصرف می گردد. کارتامین رنگ روغنی موجود در این گیاه است. روغن موجود در دانه های گیاه مسهل است و می توان پس از تصفیه از  آن به عنوان بخشی از رژیم غذایی ضد تصلب شرایین و در بیماری های قلبی- عروقی استفاده نمود چرا که دارای خاصیت ضد کلسترول است. دانه های این گیاه غذای بسیار مورد علاقه ی طوطی هاست و ب ههمین دلیل به آن اصطلاحا گیاه طوطی هم می گویند.  

بدون تصویر

گالری هالیکوک

Arabic English Persian