هندوانه ابوجهل (حنظل)

 

BitterGourd Hanzal WS 0citrullus colocynthis7 wlobin 365 c0ee2e

 

خانواده: Cucurbitaceae

مشخصات: گیاهی یک ساله، ساقه ها علفی و پر از کرک های زبر، برگ ها متناوب، دارای دمبرگ های بلند، کرکدار، سه گوش، دارای لب های کاملا فرو رفته و دندانه دار به شکل های گوناگون ، با زاویه منفرجه که سطح رویی آن ها سبز کم رنگ و زبر و سطح زیری کمرنگ می باشد. گل ها به رنگ زرد، به طور منفرد در زاویه بین برگ و ساقه ظاهر می شوند. میوه ها کروی، در اندازه یک پرتقال، زرد و صاف که در هنگام رسیدن در یک پوسته چوبی نازک و سخت احاطه می شوند، با گوشت اسفنجی سفید که دارای تعداد زیادی دانه سفید مایل به قهوه ای و به شکل تخم مرغی است. میوه پوست کنده شده به راحتی به سه قسمت تقسیم می شود و از کل حجم آن حدود ۳۳-۲۳% شامل گوشت و بقیه شامل دانه هاست.

پراکنش عمومی: کشورهای آسیایی از جمله هند، نواحی مدیترانه‌ای و ایران

پراکنش در ایران: در استان‌های لرستان، بوشهر، خوزستان، فارس، هرمزگان، خراسان، سیستان و بلوچستان و در جزیره قشم به صورت خودرو انتشار دارد.

بخش های مورد استفاده: میوه و ریشه

ترکیبات شیمیایی: گلوکزید کولوسنتین، کولوسنتی‌لین، سیترولین، سیترول لول، ماده‌ی روغنی، مواد صمغی، مواد پکتیکی و املاح

خواص درمانی: درمان ديابت، بند آوردن قاعدگی، درمان یرقان، مسهل قوی، خارج کردن اخلاط بلغمی از بدن، درمان جذام، درمان  سردرد و درد شقیقه و فلج و لقوه و صرع

اشکال دارویی: پودر، روغن، خیسانده، عصاره

ملاحظات: موجب افزایش فشار و افت قند خون و بروز سکته نیز می شود. اثر تحریکی عصاره دانه هندوانه ابوجهل برسیستم ایمنی بدن بیشتر از عصاره بخش گوشتی آن بوده و لیکن درجه سمی بودن عصارة دانه بیشتر است. در طب سنتي ايران، به منظور كاهش سمیت، ميوه حنظل را براي مدتي در سركه يا آب نمک قرار مي دهند كه نوعي فرآوري محسوب مي شود.

  1. صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.
  2. زرگري، علی .گیاهان دارویی .چاپ ششم، جلد دوم، انتشارات دانشگاه تهران
  3. Sebbagh N, Cruciani-Guglielmacci C, Quali F, Berthault MF, Rouch C, Sari DC and Magnan C. Comparative effects of Citrullus colocynthis, sunflower and olive oil-enriched diet in streptozocin-induced diabetes in rats. Diabetes Metab. 2009; 35: 178 - 84.
بدون تصویر