افدرا (ریش بز)

144056 22

 

خانواده: Ephedraceae

مشخصات: گیاهی بوته ای از تیره گل سرخیان، بالا رونده یا خزنده با ارتفاعی در حدود یک و نیم متر، شاخه های خوابیده و بسیار سبز است که به شکل دسته های کاکلی شکل با انتهای برگشته مشاهده می شوند. برگ های این گیاه نوک تیز و در قاعده کمی به هم متصل بوده و گل ریش بزی به رنگ سفید و به صورت مجتمع و میوه آن به شکل گوشتی، قرمز رنگ و شیرین می باشد. این گیاه در ماه های بهمن و اسفند به گل نشسته و معمولا در کنار چشمه ها و چمنزارهای می روید .

پراکنش عمومی: روسیه، شمال شرق چین، شمال اروپا، بخش های مرکزی آفریقا، قسمت های غربی آسیا، قسمت هایی از آمریکا

پراکنش در ایران: اغلب در مناطق خشک و نیمه خشک ایران می روید.

بخش های مورد استفاده: شاخه های کوچک، میوه، ریشه

ترکیبات شیمیایی: این گیاه به مقدار زیادی حاوی آلکالوئید است که مهم ترین آن ها شامل افدرین، متانوپرولین، سودوافدرین و ترکیبات کینورنات ها است. از سایر آلکالوئیدهای این گیاه می توان نورافدرین، نورسودوافدرین، متیل افدرین و متیل سودوافدرین را نام برد. به علاوه حاوی تانن ،ساپونین و املاح معدنی مختلفی از جمله کلسیم، پتاسیم، آهن، منیزیم و منگنز می باشد.

خواص درمانی: ضد اسپاسم، افزایش دهنده تعریق بدن، ادرار آور، ضد باکتری، ضد ویروس، مؤثر در لرزش و تشنج و سرگیجه و سردرد و اضطراب و بی خوابی، درمان سرماخوردگی و آنفولانزا و رفع گرفتگی و کیپ شدن بینی و همچنین برونشیت، موثر بر سیستم قلبی- عروقی، سیستم تنفسی و سیستم عصبی مرکزی، کاهش میل به سیگار، افزایش انقباضات رحمی

اشکال دارویی: جوشانده، قرص، قطره ، پماد

ملاحظات: افدرا سمی و مخدر می باشد و در استفاده از آن باید احتیاط شود.

  1. Ying-Mei L. - Shuenn-Jyi S.H. Determination of ephedrine alkaloids by capillary electrophoresis. Chromatography - ۱۹۹۲ - ۶۰۰ (۲): ۳۷۰-۳۷۲.
  2. Ma G - Bavadekar SA - Davis YM - Lalchandani SG - Nagmani R - Schaneberg BT - et al. Pharmacological effects of ephedrine alkaloids on human alpha(۱)- and alpha(۲)-adrenergic receptor subtypes. J Pharmacol Exp Ther. ۲۰۰۷;۳۲۲ (۱): ۲۱۴-۲۱.
  3. Aghdasi, M., Mofid Bojnoordi, M., Mianabadi, M., & Nadaf, M. (2016). Chemical components of the Ephedra major from Iran. Natural product research, 30(3), 369-371.‏